Leestijd 3 - 4 min
Koersthema cultuurgestuurd werken
Anders leren vasthouden gaat stap voor stap
De boeken Verdraaide organisaties en Anders vasthouden bieden inspirerende inhoud voor het koersthema cultuurgestuurd werken. In januari verzorgde medeauteur Thom Verheggen hierover een leiderschapsdag voor directeuren en coördinatoren. Omdat vervolgactiviteiten helaas niet konden doorgaan in verband met de coronacrisis, nu een (verdere) kennismaking online. Die is voor iederéén bij Aloysius de moeite waard, zeker in deze bijzondere tijd.

Bij dit artikel vind je ook twee animaties en ‘praatplaten’. Daarover verder praten? Op woensdag 24 juni zit Thom Verheggen voor je klaar in Teams, van 15.30 tot 16.30 uur. Interesse? Meld je hiervoor even aan via thom@deontmanager.nl.

Werken vanuit de bedoeling

Raakt de bedoeling van ons werk niet te veel naar de achtergrond? Maken we ‘systemen’ niet te belangrijk? Draait het nog wel waarom het echt zou moeten gaan, of zijn protocollen en procedures leidend? En versterken die een cultuur van verantwoordelijkheid of zet het ons een klein beetje ‘uit’?

Dit soort vragen kwam regelmatig op tafel toen medewerkers hun input gaven voor de nieuwe koers waaraan we nu werken. Het zijn precies de thema’s waarover je nadenkt als je bewust bezig bent met werken vanuit de bedoeling. Niets mis met regels of systemen, zolang die helpend zijn voor de bedoeling van je werk.

Thom: “Als regels het óvernemen van de bedoeling, dan raakt er iets verdraaid. Terug naar die bedoeling vraagt om iets langer stilstaan voor je terugvalt op regels, gewoonten en systemen. Doe je iets omdat het hoort, of omdat het helpt?”

Wat is de werkelijke opgave?

Een mooie sleutel om terug te gaan naar de bedoeling, is jezelf steeds af te vragen wat nu de werkelijke opgave is. Thom geeft als voorbeeld de reinigingsdienst van een grote stad. Is zijn opgave nu de stad schoonmaken, of een schone stad? Juist: dat laatste natuurlijk.

“Die werkelijke opgave is iets anders dan je primaire proces: het gaat om wat je beoogt. En daarmee ben niet alleen jij aan het werk, maar kunnen ook anderen hun bijdrage leveren. Ook in het onderwijs denken we dat lesgeven de bedoeling is, maar de werkelijke opgave is dat kinderen zich ontwikkelen en iets leren. Een subtiel maar belangrijk verschil.”

De kunst is om die opgave niet zozeer vanuit regels te benaderen, maar veel meer vanuit een ander houvast, een gemeenschappelijk kompas, dat als magneet kan werken voor je handelen. Voeding daarvoor zijn onze visie, missie, kernwaarden, onderwijsvisie en koers. Mooi, maar hoe maak je van ‘mooie woorden’ nu échte praktijk? Hoe verkleinen we de afstand tussen de bedoeling en de realiteit van ons dagelijks werk?

Kompas blijven laden

“Het zijn juist de vele voorbeelden in de waan van de dag waarmee je dat kompas blijft laden”, benadrukt Thom. “Elk dilemma is een kans om je cultuur wakker te houden.” En welke cultuur willen we dan? Eén van volgzaamheid of één van verantwoordelijkheid? Tja: een open deur natuurlijk.

Thom: “Vaak staan we stil bij zaken die minder goed gaan. Zet juist het licht op die kleine voorbeelden die juist goed gaan en benoem wát dan goed ging. En vooral waarom? Waar zat het hem in? ” Je werk anders vasthouden gaat niet over een radicale verandering. Wel over elke dag een beetje meer vanuit die bedoeling werken.

Het gaat ook niet over het afschaffen van regels, wel over je afvragen of je in deze situatie wilt of moet sturen op de letter van de wet, of op de geest ervan. En over de keuze tussen een snelle oplossing of met meer geduld het probleemoplossend vermogen versterken.

Download

Download hier de praatplaat casuïstiek en de opdracht zinvolle omwegvan Thom Verheggen en doe de opdracht!

auteur Anne-Marie Veldkamp

Aloysius Noord en Gesloten Onderwijs

Sectorkantoor Noord                 Sectorkantoor Gesloten

Havinghastraat 17                       Kerkstraat 53
1817 DA  Alkmaar                         7135 JJ  Harreveld
072 511 26 32                                 0544 39 43 20

sb.nh@aloysiusstichting.nl